Αρκετά χρόνια μετά το θάνατο του Κώστα Βάρναλη κι όμως συνεχίζουμε να αγνοούμε πολλά για το έργο του. Σκοπός του Blog να γνωρίσουμε καλύτερα τον εκπαιδευτικό, τον ποιητή, τον χρονογράφο, τον κριτικό, το δοκιμιογράφο, το μεταφραστή, το θεατρικό συγγραφέα, μα πάνω απ' όλα τον ανατρεπτικό, τολμηρό και επίκαιρο διανοητή Κώστα Βάρναλη.
Τρίτη 28 Οκτωβρίου 2014
Κυριακή 26 Οκτωβρίου 2014
Μια νέα μελοποίηση: «Εθνική» Πρωτομαγιά
Η
ποίηση του Βάρναλη είναι διαχρονικά ελκυστική για τους μουσικούς μας. Είναι
ελκυστική γιατί είναι επίκαιρη. Οι μελοποιήσεις ποιημάτων του είναι συνεχείς. Και
μάλιστα μπαίνει σε μουσικούς χώρους που θα τους χαρακτηρίζαμε πρωτοποριακούς
και μοντέρνους.
Μόλις
χτες ακούσαμε μια νέα μελοποίηση του ποιήματος «Εθνική» Πρωτομαγιά
Με μουσική
Δημήτρης Κογιάννη, Αδριανού Παπαμάρκου και ερμηνεία Βασίλη Σκουλά:
«Εθνική»
Πρωτομαγιά
Χορεύουνε
Πρωτομαγιά Σκορπιός και Σπετσοπούλα
κι έχουν μπροστάρη του χορού τον «εθνικό» Μπαμπούλα.
Οι τράπεζες, οι φάμπρικες, τάνκερ, διυλιστήρια
κι έχουν μπροστάρη του χορού τον «εθνικό» Μπαμπούλα.
Οι τράπεζες, οι φάμπρικες, τάνκερ, διυλιστήρια
και ναυπηγεία χορεύουνε στα λαϊκά Ανθεστήρια.
Χορεύει και
τ’ Αφεντικού το γυάλινο σαράγι
που μ’ έναν πήδο η γυάλινη συνείδησή του εράγη…
Χάρος και Μάης χορεύουνε στα ξερονήσια κάτου
και δίπλα ο Έχτος κελαηδεί με τα σιδερικά του.
που μ’ έναν πήδο η γυάλινη συνείδησή του εράγη…
Χάρος και Μάης χορεύουνε στα ξερονήσια κάτου
και δίπλα ο Έχτος κελαηδεί με τα σιδερικά του.
Κυριακή 19 Οκτωβρίου 2014
«ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ ΑΪ-ΣΤΡΑΤΗΣ ΘΥΜΗΜΑΤΑ ΕΞΟΡΙΑΣ»
ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ
ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ
ΑΪ-ΣΤΡΑΤΗΣ
ΘΥΜΗΜΑΤΑ ΕΞΟΡΙΑΣ
(Εκδόσεις
«Καστανιώτη»)
Ο Κώστας Βάρναλης εξαιτίας των αριστερών
του φρονημάτων υπέστη διώξεις. Παύτηκε από το λειτούργημα του εκπαιδευτικού και
εξορίστηκε. Τις εμπειρίες του από τη δίμηνη εξορία στον Αϊ - Στράτη (20 Οκτώβρη 1935 έως 25 Δεκέμβρη 1935) κατέγραψε, αμέσως
μετά την απόλυσή του, σε δημοσιεύματα στην εφημερίδα «Ανεξάρτητος» και λίγο
αργότερα στον «Ριζοσπάστη». Αυτό
το υλικό ο Βάρναλης το είχε ετοιμάσει να εκδοθεί ως βιβλίο το 1936, όμως με τη
δικτατορία του Μεταξά οι τυπογράφοι, από φόβο, κάψανε τα χειρόγραφα και έτσι η
έκδοση δεν έγινε. Οι δώδεκα επιφυλλίδες που δημοσιεύτηκαν στον
«Ανεξάρτητο», μαζί με τις τρεις στον «Ριζοσπάστη» και κάποιες μαρτυρίες
συνεξόριστων του Κ. Βάρναλη αποτελούν το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου.
Το δεύτερο κεφάλαιο του βιβλίου περιλαμβάνει την
αλληλογραφία του Κ. Βάρναλη με τη σύζυγό του Δώρα Μοάτσου την περίοδο της
εξορίας και περίληψη επιστολών που έστειλαν στον Κώστα Βάρναλη και στη Δώρα
Μουάτσου φίλοι τους την ίδια περίοδο. Η αλληλογραφία αυτή έχει ενδιαφέρον για
τη σκιαγράφηση της προσωπικότητάς του, για τις συνθήκες διαβίωσης στο νησί, καθώς και για τη σχέση του ζευγαριού.
Κυρίως όμως για το πώς επέδρασε στον ποιητή το γεγονός της εξορίας.
Με τον Αϊ - Στράτη συνδέονται δύο ποιήματα του Κώστα
Βάρναλη. Το ποίημα «Εξορία» της συλλογής «Ελεύθερος Κόσμος» και το αθησαύριστο
«Η ώρα φτάνει» που πρωτοδημοσιεύτηκε στην ειδική έκδοση του «Ριζοσπάστη» που
εκδόθηκε στον Αϊ - Στράτη το Νοέμβρη του 1935 προς τιμήν της επετείου της
Οχτωβριανής Επανάστασης. Στο τρίτο κεφάλαιο του βιβλίου διερευνούμε το πότε
γράφτηκε το ποίημα «Εξορία» και με τη βοήθεια της μαρτυρίας του συνεξόριστού
του αρχισυντάκτη του «Ριζοσπάστη» Τάκη Κόντου, γνωρίζουμε τις συνθήκες μέσα
στις οποίες γράφτηκε το ποίημα «Η ώρα φτάνει».
Ο πρόλογος, το παράρτημα και τα σχόλιο βοηθούν τον
αναγνώστη να καταλάβει καλύτερα την ιστορική περίοδο που ο ποιητής εξορίζεται,
τα γεγονότα και την επίδραση της εξορίας στο φρόνημα του ποιητή.
Την έκδοση συνοδεύει χρονολόγιο με τεκμηριωμένη παράθεση
βιογραφικών στοιχείων και πλήρης εργογραφία. Τέλος, ειδική ενότητα είναι η φωτογραφική και εικαστική
τεκμηρίωση του βιβλίου. Αξιοποιήθηκε φωτογραφικό υλικό της εποχής, φύλλα του
«Ριζοσπάστη» και εικαστικά έργα του επί δωδεκαετία εξόριστου στον Αϊ - Στράτη
Γιώργου Φαρσακίδη.
Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2014
Βάστα, καρδιά…
Βάστα, καρδιά…
Να με ξεριζώσεις, Χάρε,σου αντιστέκομαι σα δρυ.Όση φόρα θέλεις πάρε,να με πάρεις δεν μπορεί.
5Να με ξεριζώσεις, όχι!δεν το θέλω και βαστώ,όσον η καρδιά μου το ’χειτο κουράγιο της σωστό.
Στ’ αγιασμένο ετούτο χώμα,10που ήπιεν αίμα ποταμό,μας κρατάει το χρέος ακόμαγια το μέγα Λυτρωμό.
Δεν το θέλω άλλοι να φτάσουνδίχως μου στην κορυφή,15στ’ άκρον ύψος να γιορτάσουνοι γενναίοι μου σύντροφοι.
Θα γιορτάσουμε σαν έναςτη μεγάλη Ανατολήκάθε τόπου, κάθε γέννας20κάθε γλώσσας οι καλοί.
Να μας ξεριζώσεις τώραμη σε τρώει η αποθυμιά!όλ’ η Γης είναι μια Χώραένα Δρυ και Ρίζα μια!
|
Παρασκευή 12 Σεπτεμβρίου 2014
ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ: 39 ποιήματα του Βάρναλη που δημοσιεύτηκαν με την υπογραφή άλλου!
Στο έντυπο περιοδικό «Θέματα Παιδείας» παρουσιάζονται 10 παιδικά ποιήματα του Βάρναλη που
δημοσιεύτηκαν με την υπογραφή άλλου.
Σχετικό
θέμα με δημοσίευση ενός ποιήματος («Ο Κορυδαλλός») υπάρχει στο ηλεκτρονικό
περιοδικό fractalart. Το θέμα υπογράφει ο Ηρακλής Κακαβάνης
Ξεχωρίσαμε
ένα ακόμη και το αναδημοσιεύουμε:
Η γολέτα
- Γολέτα καλοθάλασση
με τα φτερά απλωμένα
πού πας έτσι περήφανα
κι έτσι χαριτωμένα;
με τα φτερά απλωμένα
πού πας έτσι περήφανα
κι έτσι χαριτωμένα;
- Πάω να φορτώσω
μύγδαλα
απ΄τη Χιόν αφράτα
καρύδια από την Κάρυστο
συκ' απ' την Καλαμάτα
απ΄τη Χιόν αφράτα
καρύδια από την Κάρυστο
συκ' απ' την Καλαμάτα
Από την
Πάτρα πρώιμα
ροδάκινα όλο μύρο
παστέλι από τη Ζάκυνθο
λουκούμια από τη Σύρο.
ροδάκινα όλο μύρο
παστέλι από τη Ζάκυνθο
λουκούμια από τη Σύρο.
Από τ'
Ανάπλι ολόγλυκα
και ξακουστά πεπόνια,
σταφίδα από την Κόρινθο,
και μήλα απ΄τα Λεχώνια.
και ξακουστά πεπόνια,
σταφίδα από την Κόρινθο,
και μήλα απ΄τα Λεχώνια.
Από την
Κρήτη κάστανα
και πορτοκάλια ωραία,
αχλάδια από τη Σκόπελο,
χαλβά απ' τον Περαία!
και πορτοκάλια ωραία,
αχλάδια από τη Σκόπελο,
χαλβά απ' τον Περαία!
Να φαν' τα
φρονιμόπαιδα
να μεγαλώσουν. - Βιάσου
γολέτα καλοθάλασση
κι αέρας στα πανιά σου.
να μεγαλώσουν. - Βιάσου
γολέτα καλοθάλασση
κι αέρας στα πανιά σου.
Τετάρτη 3 Σεπτεμβρίου 2014
Χρήστος Καλαβρούζος: Ένας ιδανικός και εκρηκτικά σύγχρονος θεατρικός Σωκράτης
Ένα έργο επίκαιρο, μα και επικίνδυνο για το «συμφέρον του κρείττονος» στις δύσκολες μέρες που ζούμε. Μας στέρησαν τη δουλειά, λιγόστεψε το ψωμί, ακρίβυνε η υγεία, θόλωσε η ελπίδα. Δοκιμάζεται η ζωή μας, ο συναισθηματισμός, η σκέψη μας. Ταπεινωμένοι και κουρασμένοι στα έσχατα της απελπισιάς και της μοιρολατρίας. Και «όσο πιο ταπεινωμένος ο άνθρωπος, τόσο πιότερο κι αναποφάσιστος, όσο πιο κουρασμένος τόσο λιγότερο ανασαίνει και σκέφτεται και θυμώνει. Χρειάζεται κουράγιο και μπιστοσύνη στον εαυτό σου, για να αντισταθείς στην αδικία – και πιο πολύ ακόμα για ν” αδικήσεις. Μαθημένος να φοβάσαι, δε θέλεις να φοβηθείς περισσότερο».
Η συνέχεια στο Fractal
Η συνέχεια στο Fractal
Τετάρτη 27 Αυγούστου 2014
Η θρησκευτικότητα του Βάρναλη (;!)
Η επίσκεψη του Αλέξη Τσίπρα στο Άγιο Όρος προκάλεσε ένα κύμα κριτικής για το αν αυτό συνάδει με την αριστεροσύνη του. Και τα δύο από μόνα τους, χρίζουν συζήτησης αλλά δεν είναι της παρούσης.
Οι υπερασπιστές του Αλέξη Τσίπρα για να «απενοχοποιήσουν» την ενέργεια του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, στράφηκαν στην αναζήτηση παράλληλων παραδειγμάτων. Και νόμισαν ότι το βρήκαν στα πρόσωπα κομμουνιστών ποιητών:
«Φοβάμαι όμως ότι δεν έχουν καν ακουστά για κάποιους κομμουνιστές ποιητές όπως ο Κώστας Βάρναλης, ο Γιάννης Ρίτσος, ο Τάσος Λειβαδίτης που έγραψαν αριστουργήματα για την Παναγία και το Χριστό και που μελοποιημένα τραγουδήθηκαν από χιλιάδες αριστερούς. Ή για τους ανταρτοπαπάδες της Εθνικής μας Αντίστασης.
Δυστυχώς λεπτομέρειες! Σε ένα τεράστιο ψηφιδωτό κατάντιας του δημόσιου λόγου και της συλλογικής μνήμης…».
Η συνέχεια στο ΠΟΙΕΙΝ
Οι υπερασπιστές του Αλέξη Τσίπρα για να «απενοχοποιήσουν» την ενέργεια του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, στράφηκαν στην αναζήτηση παράλληλων παραδειγμάτων. Και νόμισαν ότι το βρήκαν στα πρόσωπα κομμουνιστών ποιητών:
«Φοβάμαι όμως ότι δεν έχουν καν ακουστά για κάποιους κομμουνιστές ποιητές όπως ο Κώστας Βάρναλης, ο Γιάννης Ρίτσος, ο Τάσος Λειβαδίτης που έγραψαν αριστουργήματα για την Παναγία και το Χριστό και που μελοποιημένα τραγουδήθηκαν από χιλιάδες αριστερούς. Ή για τους ανταρτοπαπάδες της Εθνικής μας Αντίστασης.
Δυστυχώς λεπτομέρειες! Σε ένα τεράστιο ψηφιδωτό κατάντιας του δημόσιου λόγου και της συλλογικής μνήμης…».
Η συνέχεια στο ΠΟΙΕΙΝ
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
